Kelderraam (01BK04A02)

Samenvatting van de opdracht

Teken het uitzicht vanuit een kelderraam op een winkelstraat. Maak hierbij gebruik van afsnijding, overlapping, verkleining en (kleur)vervaging om de indruk van diepte te geven in je tekening.

Gegevens van deze opdracht

• Maximaal aantal lesuren voor deze opdracht: 4
• Belangrijkste beeldaspect(en): ruimte, licht
• Soort ondergrond (drager) en formaat: tekenpapier 29,7 x 42 cm (A3) of iets groter, liggend formaat. Als je geen A3 tekenpapier hebt, adviseren we je dat te gaan kopen (verkrijgbaar bij bijvoorbeeld ACTION).
• Benodigde materialen: potlood (liefst niet niet al te hard of te zacht: HB of B), gum, kleurpotloden
• Hanteringswijze(n): Op een groot vel met dunne lijnen op de juiste manier diepte suggereren. Deze tekening verder detailleren en in kleur uitwerken met gelaagd en gearceerd kleurpotlood en/of sterk verdunde waterverf.
• Weging: 4
• Invalshoek(en): fantasie

Werkzaamheden per les (de les waar je nu mee bezig bent, is in rood weergegeven).

Gewerkte uren aan deze opdracht: 0

• Les 1: Voorbereiding en tekenen van mensen, dieren en dingen op de straat. De werkzaamheden zijn per week aangegeven. Dus niet per 'les'.
• Les 2: tekenen van winkels (lees de uitleg verderop).
• Les 3: schaduwen (lees de uitleg verderop).
• Les 4: kleur, details, afmaken! (lees de uitleg verderop).

Uitleg

Oude huizen in de Nederlandse binnensteden hebben vaak een kelderverdieping die gedeeltelijk onder de grond ligt, een zogenaamd souterrain (uit het Frans: sous terrain, onder het terrein). Zo'n souterrain heeft kleine ramen op straatniveau. Als je uit zo'n kelderraam kijkt, kijk je dus heel laag uit over de straat.
Teken het uitzicht vanuit zo'n kelderraam op een winkelstraat. Maak hierbij gebruik van afsnijding, overlapping, verkleining en(kleur)vervaging (wat dat is, leggen we straks uit) om de indruk van diepte te geven in je tekening. Je tekent een winkelstraat vanuit kikkerperspectief. Dat betekent dat de horizon laag in het vlak staat en dat de horizon bij alle mensen en voorwerpen in de tekening op kuithoogte zit.

• Van de mensen die dichtbij langs lopen, zie je alleen hun schoenen en onderbenen. Hoe verder de mensen van je af staan, hoe meer je van ze ziet. De mensen aan de overkant van de winkelstraat zie je helemaal.
• Vooraan zie je misschien ook een voorwerp liggen, zoals afval of een verloren portemonnee. Dat lijkt dan natuurlijk heel groot, omdat het dichtbij ligt.
• Bedenk wat er allemaal in jouw winkelstraat te zien is, zoals huizen en etalages, prullenbakken, plantenbakken, lantaarnpalen, een bankje, een terras etc. Wat hebben mensen aan en wat hebben ze bij zich? Denk aan tassen, een kinderwagen, een fiets of skateboard etc.
• Je maakt je eigen tekening, het is NIET de bedoeling dat je de voorbeelden van deze site na tekent!
• Kijk bij de veelgestelde vragen als iets niet duidelijk is voor wat betreft het inleveren van werk of de beoordeling.

Werkzaamheden per week.

Voor je begint zorg je er voor dat je de juiste spullen in huis hebt (zie gegevens van de opdracht). Als je geen tekenpapier in huis hebt, adviseren we je een schetsboek te kopen.
Koop dan meteen ook een doos kleurpotloden als je die nog niet hebt.

Week 1 - voorbereiding.

• Bekijk eerst de uitleg in de PowerPoint over ruimte (download);
• zoek plaatjes van schoenen en voorwerpen op Pinterest of zoek op zelf op Internet naar schoenen en benen (links openen in een nieuw venster). Sla de plaatjes die je wil gaan gebruiken op je eigen apparaat op;
• bekijk ook deze plaatjes van halve mensen op Pinterest als voorbeelden om na te tekenen, of zoek ze zelf op Internet naar lopende mensen in kikvorsperspectief (links openen in een nieuw venster). Sla de plaatjes die je wil gaan gebruiken op je eigen apparaat op;
• zoek plaatjes van hele mensen op Pinterest of zoek op Internet naar lopende mensen (links opent in een nieuw venster). Sla de plaatjes die je wil gaan gebruiken op je eigen apparaat op.
• zoek plaatjes van winkels op Pinterest of zoek zelf op Internet naar winkelpuien (opent in een nieuw venster). Sla de plaatjes die je wil gaan gebruiken op je eigen apparaat op.
• ga nu meteen tekenen (zie vervolg hieronder).

Week 1 (vervolg) - tekenen van mensen, dieren en dingen op de straat.

• Gebruik bij voorkeur een blad van A3 (29,7 bij 42 cm - zie tip hierboven) of iets groter (32 x 44 cm);
• houd je blad horizontaal (liggend) en teken een horizontale lijn op hoogstens een derde van de hoogte vanaf de onderrand van je papier. Deze horizon bepaalt waar je alles gaat tekenen;
• begin met het tekenen van iemand helemaal vooraan, met de schoenzool heel laag op je tekenblad (een paar centimeter boven de onderrand). Van de persoon die het meest dichtbij is, teken je minimaal één schoen en één onderbeen - de enkel van deze persoon moet net onder de horizon uitkomen, de rest van de benen (en het lijf) zit daarboven. Gebruik je verzamelde afbeeldingen. Teken in het begin schetsmatig (heel licht), zodat je gemakkelijk kunt corrigeren;
• teken ook helemaal vooraan - dus heel laag op je blad - een voorwerp dat op de grond ligt/staat, bijvoorbeeld zwerfafval;
• teken kleiner en iets hoger in het vlak een tweede mens, dier of voorwerp, ook daar moet de horizon op kuithoogte zitten;
• teken weer iets kleiner en weer iets hoger in het vlak (maar steeds met de onderkant onder de horizon!) een derde mens, dier of voorwerp. Ook daar moet de horizon op kuithoogte zitten. Je mag er nog zo veel mensen bij tekenen als je wil. Sommige mensen moeten iets bij zich hebben, denk aan een boodschappentas, kinderwagen, fiets, hond, skateboard etc.
• zorg dat de mensen, dieren en dingen die je nu tekent elkaar op tenminste één plaats overlappen ('over elkaar' zijn getekend);
• teken weer iets kleiner en weer iets hoger in het vlak (nu met de onderkant op een paar centimeter onder de horizon) een derde mens, dier of voorwerp. Ook daarbij moet de horizon op kuithoogte zitten;
• als alles op de goede plek staat en je tevreden bent over de compositie teken je alles in wat meer detail;
• maak een goede foto (zie tips) van je tekening en lever die in via Magister (zie handleiding).

Week 2 - tekenen van winkel(s).

• Teken nu een winkel of een paar winkels naast elkaar, met de onderkant van het gebouw vlak boven de voeten van de verste mensen maar net onder de horizonlijn. Gebruik je verzamelde afbeeldingen. Het moet natuurlijk lijken of die winkel achter de mensen doorloopt. Van de winkel zie je waarschijnlijk alleen de begane grond. Als je lijnen wil tekenen die in werkelijkheid van je vandaan de verte in zouden gaan (bijvoorbeeld voor straatstenen), moet je daarvoor eenpuntsperspectief gebruiken met het vluchtpunt op het midden van de horizon (denk aan de tekening van de STRAAT van Lineke Lijn. Een ander voorbeeld van hoe je moet werken met eenpuntsperspectief vind je in deze video - opent in een nieuw venster).
  Beperk de hoeveelheid tekst tot één logo of één naam. Werk de gevel gedetailleerd uit. Kijk heel goed naar afbeeldingen als voorbeeld.

Week 3 - schaduwen

• Kies een schaduwkleur (kleurpotlood). Dat moet natuurlijk een donkere kleur zijn. Het meest geschikt zijn donkerbruin of donkerblauw. Je mag deze twee kleuren ook mengen om nog donkerder te kunnen kleuren. Gebruik in ieder geval nog GEEN zwart. Ga met die kleur de hele tekening schaduw geven. Hoe donkerder de schaduw, hoe 'dichter' (donkerder) je kleurt, dus hoe minder wit van het papier je nog laat doorschijnen. Als het goed is, houd je niet veel plekken in je tekening over die géén schaduwtint krijgen.
• je maakt de schaduw minder zwaar (=donker) naarmate je 'verder weg' in je tekening bent. De winkel en de achterste mensen en dingen krijgen dus een veel minder zware schaduw dan de voorste.
• Als je een verfdoos in huis hebt, mag je deze stap ook met waterverf (gouache) doen. Meng dan cyaan (blauw) en vermiljoen (oranje-achtig rood) tot mooie grijzen en breng die sterk verdund op. Waar het donkerder is, zet je (na drogen) meer lagen over elkaar. Gebruik GEEN WIT, GRIJS of ZWART uit je verfdoos!
• Maak een goede foto (zie tips) van je tekening en lever die in via Magister (zie handleiding).

Week 4 - kleur, details, afmaken!

• Voeg meer kleuren toe (kleurpotlood). Kleur gewoon over de schaduwen die je eerder had gemaakt heen. Bouw de kleurvlakken uit verschillende andere kleuren op en teken ook meteen structuur (verschillende soorten oppervlakken) door op verschillende manieren te arceren (fijne lijntjes te zetten) met het kleurpotlood. Vooraan in je tekening gebruik je de kleuren verzadigder (= harder drukken, minder mengen) dan achteraan.
• Teken alle details. Gebruik daarvoor vooral kleurpotlood maar in dit stadium mag je ook zwart kleurpotlood gebruiken om het contrast te verhogen. GEEN omtreklijnen tekenen met zwart!
• Zorg dat je aan alle doelen hebt voldaan.
• Maak een goede foto (zie tips) van je tekening en lever die in via Magister (zie handleiding).

Tips voor een goede foto

• Zorg voor een gelijkmatige, verspreide belichting. Het beste is indirect daglicht (geen direct zonlicht en geen lamplicht)
• Houd je camera / mobiel /tablet recht boven je tekening. Let erop dat de randen van je tekening evenwijdig lopen met de randen van het kader van je camera - vermijd zo vertekeningen.
• Fotografeer zoveel mogelijk beeldvullend
• Zolang je tekening vooral wit is (van het papier): belicht iets over (+1 - +1,5). Zorg dat wit papier op je foto nét een klein beetje grijs is.

Hoe moet je inleveren bij meneer Jongeneel?

• lever in via de Internetversie van Magister. Via de Magister-app lukt het niet!
• ga naar Magister
• log in
• klik rechtsboven op je naam -> magister web openen
• klik op ELO->opdrachten
• klik op een opdracht die je wil inleveren
• klik op inleveren
• klik op 'bestand toevoegen van schijf'->fotobibliotheek
• klik op de foto die je wil inleveren
• klik op verzenden

Verdere informatie.

Wat ga je door deze opdracht leren?

1. Ruimte creëren in je tekening d.m.v. afsnijding, overlapping en verkleining.
2. Ruimte creëren in je tekening dmv toepassen van atmosferisch perspectief.