Atelier Emmaus


'If I could say it in words there would be no reason to paint'


Edward Hopper

PO3 Aquarel

Aquarel is een schildertechniek waarbij verf, water en papier samen het beeld vormen. Transparante kleuren, vloeiende overgangen en het wit van het papier spelen een belangrijke rol.

Tijdens deze opdracht leer je de techniek stap voor stap beheersen. Je begint met twee technische studies. Daarna ontwikkel je vanuit een zelfgekozen thema een samenhangende serie aquarellen.


Opdracht

Je onderzoekt verschillende mogelijkheden van aquarelverf en past deze toe in een eigen serie. De technische studies helpen je om controle te krijgen over water, kleur, transparantie, penseelvoering en gelaagd schilderen.

Daarna kies je een thema en verzamel je beeldmateriaal. Vanuit dit onderzoek maak je een serie aquarellen die inhoudelijk en visueel bij elkaar passen.

Je maakt

  • Studie 1 – Bladeren
  • Studie 2 – Flessen
  • Een serie van vier aquarellen rond een zelfgekozen thema
  • Een reclame-aquarel met een eigen logo of slogan

Materiaal en formaat

Alle definitieve aquarellen worden gemaakt op opgespannen aquarelpapier.

Zorg ervoor dat je vóór iedere schilderles een plank met opgespannen en opgedroogd aquarelpapier klaar hebt staan.


Werkwijze

Je werkt van technische oefening naar een persoonlijke toepassing. Door eerst gericht te oefenen, kun je later bewustere keuzes maken in je eigen serie.

Stap 1 – Onderzoek de techniek

Begin met de twee technische studies. Bij iedere studie ligt de nadruk op andere eigenschappen van aquarel.

  • Bij Bladeren oefen je met kleurverloop, penseelvoering, vormen, randen, nerven en transparantie.
  • Bij Flessen oefen je met glas, overlappingen, reflecties, licht, schaduw en transparante kleurlagen.

Stap 2 – Kies en onderzoek een thema

Kies een thema dat voldoende mogelijkheden biedt voor een serie. Je thema moet breed genoeg zijn om verschillende beelden te maken, maar duidelijk genoeg om samenhang te creëren.

Maak je voorbereiding in je dummy. Verzamel beelden, kleuren, vormen en composities die bij je thema passen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • natuur en groei
  • water en weerspiegeling
  • architectuur en doorkijkjes
  • voorwerpen en verzamelingen
  • landschap en omgeving
  • kleur en sfeer
  • details en patronen
  • licht en schaduw

Stap 3 – Maak beeldonderzoek

Verzamel eigen foto's en ander bruikbaar beeldmateriaal. Gebruik de beelden als uitgangspunt, maar neem ze niet gedachteloos over.

  1. Verzamel minimaal tien bruikbare beelden rond je thema.
  2. Maak een selectie van beelden met verschillende composities, uitsneden en standpunten.
  3. Plak of teken je selectie in je dummy.
  4. Noteer welke kleuren, vormen en sferen je wilt gebruiken.
  5. Maak meerdere kleine compositieschetsen.
  6. Kies vier ideeën die samen een duidelijke serie kunnen vormen.

Stap 4 – Maak een serie van vier aquarellen

Werk vier beelden uit tot een samenhangende serie. De aquarellen hoeven niet hetzelfde te zijn, maar moeten duidelijk bij elkaar horen.

Zorg voor samenhang door keuzes te herhalen in:

  • onderwerp of thema
  • kleurgebruik
  • sfeer
  • formaat
  • compositie
  • schildertechniek

Stap 5 – Ontwerp een logo of slogan

Ontwerp als afsluiting een logo of slogan die past bij het onderwerp of de sfeer van jouw serie.

Verwerk dit ontwerp in een reclame-aquarel. Zorg ervoor dat tekst en beeld samen één duidelijke compositie vormen.


Onderdelen van de opdracht

Open hieronder de uitleg van ieder onderdeel.

Studie 1 – Bladeren

Onderzoek verschillende manieren om bladeren te schilderen. Oefen met transparante kleuren, nat-in-nat werken, kleurverloop, penseelvoering en details.

Studie 1 – Bladeren

Studie 2 – Flessen

Schilder een stilleven met glazen flessen. Onderzoek transparantie, reflecties, overlappingen, licht en kleurmengingen.

Studie 2 – Flessen

Thematische aquarellenserie

Kies een thema, verzamel beeldmateriaal en ontwikkel vier aquarellen die samen één serie vormen.

Thema-aquarel

Logo en slogan

Ontwerp een logo of slogan en combineer vormgeving, tekst en aquarel in één reclamebeeld.

Logo en slogan


Aquareltechnieken

Aquarelverf blijft transparant. Het wit van het papier werkt mee als lichtste kleur. Werk daarom van licht naar donker en laat lichte delen zoveel mogelijk open.

Nat-in-nat

Maak het papier eerst nat en breng daarna kleur aan. De verf vloeit uit en er ontstaan zachte overgangen en onverwachte mengingen.

Nat-op-droog

Breng verf aan op droog papier. De penseelstreken blijven scherper en vormen zijn beter te sturen.

Laag over laag

Laat een verflaag volledig drogen voordat je een nieuwe transparante laag aanbrengt. Zo kun je kleuren verdiepen en vormen geleidelijk opbouwen.

Uitsparen

Gebruik het witte papier voor lichte delen, glans en reflecties. Schilder daarom niet automatisch ieder stukje papier vol.

Kleur mengen

Meng kleuren zowel op je palet als op het papier. Gebruik niet te veel verschillende pigmenten door elkaar; daardoor kunnen kleuren dof of modderig worden.


Inspiratie

Bekijk werk van verschillende aquarellisten. Let niet alleen op het onderwerp, maar vooral op de manier waarop zij omgaan met water, penseelstreken, transparantie, kleur en witruimte.

Verzamel in je dummy voorbeelden van minimaal drie aquarellisten. Noteer bij ieder voorbeeld:

  • wat je als eerste opvalt
  • hoe de schilder kleur gebruikt
  • waar het papier zichtbaar blijft
  • welke delen scherp of juist vloeiend zijn
  • welke techniek je zelf wilt uitproberen

Praktische aandachtspunten

  • Gebruik schoon water en ververs het regelmatig.
  • Test kleuren eerst op een proefstrook.
  • Gebruik voldoende water, maar voorkom grote ongecontroleerde plassen.
  • Laat een laag drogen voordat je er opnieuw overheen schildert.
  • Werk van licht naar donker.
  • Bewaar lichte delen door het papier wit te laten.
  • Maak eerst meerdere kleine proeven voordat je aan het definitieve werk begint.
  • Zet je naam op de achterkant van ieder werk.
  • Bewaar studies, schetsen en proefstroken in je map.

Leerdoelen

Na deze opdracht kun je:

  • verschillende aquareltechnieken herkennen en toepassen;
  • transparante kleuren en kleurlagen gebruiken;
  • licht, reflectie en ruimte schilderen;
  • een beeldonderzoek maken vanuit een zelfgekozen thema;
  • verschillende composities onderzoeken;
  • vier werken ontwikkelen die samen een serie vormen;
  • tekst en beeld combineren in een reclame-aquarel;
  • je keuzes en werkproces vastleggen in je dummy.

Downloads en theorie

Hier kunnen later de theoriebladen, materiaallijst, instructie voor het opspannen van papier en de checklist voor deze opdracht worden toegevoegd.


Terug